059
Konstancja Gładkowska

Konstancja Gładkowska

Konstancja Gładkowska (1810-1889)

Artysta nieznany, I poł. XIX w., fotografia, 175 x 125.

Zbiory: Fototeka NIFC – Warszawa [F.2729].

 

Konstancja Gładkowska – śpiewaczka operowa (sopran), artystka Teatru Narodowego, młodzieńczy „ideał” Fryderyka Chopina. W latach 1824-1830 uczyła się śpiewu w Instytucie Muzyki i Deklamacji pod kierunkiem Evasia Carla Solivy. Debiutowała 24 lipca 1830 r. na scenie Teatru Narodowego w roli tytułowej w Anieli (Agnese) Ferdinanda Paëra. Chopin opisał jej występ w liście do Tytusa Woyciechowskiego, pisanym z Warszawy 21 sierpnia: Aniela najprzód mnie w Warszawie zajęła. Byłem na wystawieniu. Gładkowskiej mało brak. Lepiej jest na scenie jak w sali. Nie mówię o grze tragicznej, wybornej, bo nie mam co powiedzieć, co się zaś śpiewu tycze, żeby nie te fis i g czasem u góry, nie trzeba by nam w tym rodzaju nic lepszego. Jak frazuje, to byś się rozkoszował, cieniuje paradnie, a chociaż z początku na wejściu głos się trząsł, później bardzo śmiało śpiewała. [...] Romance, które śpiewa w drugim akcie przy harfie [...], ostatnią razą bardzo ładnie odśpiewała. Byłem zadowolony. Na końcu przywołano Anielę i rzęsistymi okryto poklaskami. [Sydow, t. 1, s. 130].

Konstancja była obiektem młodzieńczej miłości Fryderyka Chopina, była jego natchnieniem, o czym świadczą jego listy do Tytusa z lat 1829-1830:

[...] ja już może na nieszczęście mam mój ideał, któremu wiernie, nie mówiąc z nim już pół roku, służę, który mi się śni, na którego pamiątkę stanęło adagio do mojego koncertu, który mi inspirował tego walczyka dziś rano, co ci posyłam. Tak pisał do Tytusa 3 października 1829 r. [Sydow, t. 1, s. 107]. Pod wpływem uczucia do Konstancji Chopin napisał środkową część Koncertu f-moll, op. 21 (Larghetto) oraz Walca Des-dur, op. 70 nr 3.

Gładkowska wystąpiła na pożegnalnym koncercie Chopina 11 października 1830 r., o czym pisał Fryderyk do Tytusa w liście 12 października: Soliwa dyrygował [...] arię Panny Gładkowskiej, biało, z różami na głowie, do twarzy prześlicznie ubranej, która odśpiewała cavatinę z La donna del Lago z recitativem, tak jak prócz arii w Agnieszce nic jeszcze nie śpiewała. [...] Trzeba ci wiedzieć, że ta aria była transponowana do jej głosu, który wiele na tym zyskał. [Sydow, t. 1, s. 147]. Przed odjazdem Chopina Konstancja wpisała mu do albumu dwa wiersze, z których jeden kończył się słowami: Mogą Cię obcy lepiej nagrodzić, ocenić, lecz od nas kochać mocniej pewnie Cię nie mogą (później Chopin dopisał mogą). [Smoter, karta 11].

W 1831 r. Konstancja poślubiła Józefa Grabowskiego. Podobno przed śmiercią spaliła wszystkie listy Chopina.