090
Adam Jerzy Czartoryski

Adam Czartoryski

Adam Jerzy Czartoryski (1770-1861)

Artysta nieustalony, miedzioryt punktowany, I poł. XIX w., 170 x 122.

Zbiory: Muzeum Fryderyka Chopina - Warszawa [M/971].

 

Adam Jerzy Czartoryski, książę – polski mąż stanu, pisarz, mecenas literatury i nauki; współzałożyciel Biblioteki Polskiej w Paryżu. W 1833 r. osiadł we Francji. Jego paryska rezydencja Hôtel Lambert stała się ośrodkiem działań emigracji polskiej. Książę Adam Czartoryski troszczył się o warunki życia emigrantów, organizował edukację polską, przyczynił się do powstania towarzystw kulturalnych i wydawania w Paryżu polskich czasopism i książek. Był prezesem Towarzystwa Polsko-Literackiego założonego w 1832 r. (od 1854 r. Towarzystwa Historyczno-Literackiego), stowarzyszenia zawiązanego przez emigrantów po powstaniu listopadowym, którego członkiem był również Fryderyk Chopin. 16 stycznia 1833 r. napisał: Uwiadomienie o wyborze na członka stowarzyszonego, jakim mnie zaszczycić raczyło Towarzystwo Literackie, doszło mnie 15 b.m. Upraszam Pana W. Prezesa, abyś zechciał być tłumaczem wdzięczności mojej przed rodakami, którzy mi tak mocno dowód zachęty i pobłażania dali. Zaszczyt wejścia w ich grono będzie mi bodźcem do nowych prac odpowiadających celowi Towarzystwa, któremu niosę gotowość do usług ze wszystkich sił moich. Zostaję z głębokim uszanowaniem prawdziwym Sługą FF. Chopin urodzony dn. 1 marca 1810 r. we wsi Żelazowa Wola w województwie mazowieckim. [Zieliński, s. 286]. Zgodnie z tym oświadczeniem Chopin nie pozostawał obojętny na losy Towarzystwa, odwiedzał je, a także wspierał finansowo. Utrzymywał znajomość z wieloma osobistościami politycznymi, z generałem Józefem Dwernickim i Józefem Bemem (który nazywał go „Szopciem”) i poetami: J. U. Niemcewiczem, J. Zaleskim, S. Witwickim, A. Mickiewiczem. Chopin bywał u książąt Czartoryskich także w Hôtel Lambert, gdzie spotykali się przedstawiciele polskiej, francuskiej i angielskiej arystokracji oraz wiele wybitnych osobistości ze świata emigracyjnego. Dzięki stałemu i bliskiemu współżyciu z emigracją polską Chopin nie czuł się w Paryżu obco: odnalazł tu cząstkę swojej ojczyzny.